Nghiên cứu gợi ý có thể đưa bài kiểm tra giữ thăng bằng 10 giây vào trong phần kiểm tra sức khoẻ định kỳ cho người trung niên và cao niên.

d
Con người thường duy trì tốt khả năng cân bằng cho đến thập kỷ thứ sáu của cuộc đời, khi khả năng này bắt đầu kém đi tương đối nhanh. Ảnh: Getty Images

Nếu bạn gặp khó khăn khi đứng bằng một chân, đó có thể là dấu hiệu nghiêm trọng về sức khoẻ. Nghiên cứu cho thấy những người trung niên và cao niên không thể giữ thăng bằng trên một chân trong 10 giây có nguy cơ tử vong trong vòng 10 năm tới cao hơn so với những người có thể giữ thăng bằng.

Trên thực tế, khả năng cân bằng của một người có thể phản ánh nhiều thông tin về sức khoẻ của họ. Chẳng hạn, các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng người không có khả năng giữ thăng bằng một chân có khả năng đột quỵ cao hơn. Những người giữ thăng bằng kém cũng bị điểm thấp trong những bài kiểm tra về sự suy suy giảm tinh thần, cho thấy có thể dẫn đến chứng sa sút trí tuệ.

Không giống như thể dục nhịp điệu đòi hỏi sức mạnh và sự linh hoạt của cơ bắp, con người thường duy trì tốt khả năng cân bằng cho đến thập kỷ thứ sáu của cuộc đời. Tuy nhiên, các bài kiểm tra sức khoẻ cho người trung niên trở lên thường không bao gồm việc đánh giá khả năng cân bằng, có thể do vẫn chưa ai xây dựng bài kiểm tra tiêu chuẩn cho nó.

Cho đến nay, có rất ít dữ liệu thuyết phục về mối liên hệ giữa khả năng giữ cân bằng với các kết quả lâm sàng - ngoài việc té ngã. Một số nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa béo phì và khả năng thăng bằng kém khiến người lớn tuổi dễ bị ngã - nguyên nhân đứng hàng thứ hai trong số các ca tử vong do thương tích không chủ ý trên toàn thế giới

Mới đây, một nhóm chuyên gia quốc tế từ Anh, Mỹ, Úc, Phần Lan và Brazil đã hoàn tất nghiên cứu đầu tiên kéo dài 12 năm về mối quan hệ giữa khả năng giữ thăng bằng và tỷ lệ tử vong. Mặc dù nghiên cứu chỉ mang tính chất quan sát chứ chưa thể xác định nguyên nhân, nhưng những phát hiện của họ đã cung cấp một số thông tin đáng ngạc nhiên.

Từ năm 2008 đến năm 2010, nhóm nghiên cứu - do Tiến sĩ Claudio Gil Araujo thuộc phòng khám y học thể thao Clinimex ở Rio de Janeiro đứng đầu - đã theo dõi tổng cộng 1.702 người trong độ tuổi từ 51 đến 75 và có dáng đi ổn định. Khi bắt đầu, những người tham gia được yêu cầu đứng trên một chân trong 10 giây mà không cần thêm bất kỳ sự hỗ trợ nào. Để chuẩn hóa bài kiểm tra, người tham gia sẽ đặt mũi bàn chân của họ lên mặt sau của cẳng chân còn lại trong khi để hai cánh tay dọc cơ thể và nhìn thẳng về phía trước. Cho phép tối đa ba lần thử trên một trong hai chân.

s
Những người tham gia sẽ đặt mũi bàn chân của họ lên mặt sau của cẳng chân còn lại trong khi để hai cánh tay dọc theo cơ thể và nhìn thẳng về phía trước. Ảnh: BJSM

348 người (21%) không vượt được qua bài kiểm tra. Tuổi càng cao, khả năng không hoàn thành càng tăng lên, chính xác là tăng gần gấp đôi ở mỗi mốc thời gian 5 tuổi tiếp theo, bắt đầu từ mốc 51-55 tuổi. Cụ thể, tỷ lệ thất bại ở độ tuổi 51-55 là 4,7%; ở độ tuổi 56-60 là 8,1%; ở độ tuổi 61-65 là 17,8%; và ở độ tuổi 66-70 là 36,8%. Ở nhóm tuổi 71–75, quá nửa số người tham gia (53,6%) không thể hoàn thành thành bài kiểm tra.

Trong thập kỷ tiếp theo, 123 người tham gia (7,2%) tử vong vì nhiều nguyên nhân khác nhau, chủ yếu do ung thư (32%), bệnh tim mạch (30%), các bệnh về hô hấp (9%) và biến chứng COVID-19 (7%). Tỷ lệ tử vong ở nhóm thất bại trong bài kiểm tra giữ thăng bằng cao hơn so với nhóm thành công (17,5% so với 4,6%). Không có sự khác biệt về nguyên nhân chính gây tử vong giữa hai nhóm. Nhóm nghiên cứu đã công bố những kết quả này trên tạp chí British Journal of Sports Medicine.

Những phát hiện này đáng kinh ngạc đến nỗi Tiến sĩ Claudio Gil Araujo đề nghị nên đưa phần kiểm tra thăng bằng vào bài kiểm tra sức khỏe định kỳ cho người lớn tuổi. Tuy vậy, nhóm chuyên gia thừa nhận nghiên cứu vẫn còn nhiều hạn chế, bao gồm việc những người tham gia đều là người Brazil da trắng, đồng nghĩa với việc những phát hiện chưa chắc đã đúng với các nhóm sắc tộc và quốc gia khác.

Tuy nhiên, họ kết luận rằng bài kiểm tra 10 giây “cung cấp phản hồi nhanh chóng và khách quan cho bệnh nhân và các chuyên gia y tế về khả năng giữ cân bằng” và “bổ sung thông tin hữu ích về nguy cơ tử vong ở nam giới và phụ nữ trung niên trở lên”.

Nguồn: