Ông sinh ngày 10/01/1939 tại Hà Nội, là một trong những trí thức tiêu biểu trưởng thành từ tinh thần tự lực của thế hệ những năm đầu xây dựng đất nước. Ông đã dành hơn 42 năm cống hiến cho giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và môi trường, trong đó có 21 năm gắn bó với Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, nay là Bộ Khoa học và Công nghệ.
Sự nghiệp của ông bắt đầu trên bục giảng trường Đại học Bách khoa Hà Nội vào năm 1962. Không bao lâu sau, ông được cử đi nghiên cứu sinh tại Cộng hòa Ba Lan, một bước ngoặt quan trọng mở ra hành trình học thuật bài bản, nuôi dưỡng tư duy khoa học theo mô hình các nước Đông Âu thời bấy giờ. Khi trở về nước, ông tiếp tục giảng dạy tại trường Đại học Mỏ - Địa chất và sớm được tín nhiệm giao giữ trọng trách Phó Hiệu trưởng Nhà trường.
Từ những năm 1983 trở đi, tài năng và bản lĩnh của ông tiếp tục được khẳng định khi ông đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng tại Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước, tiếp đến là Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường.
Giai đoạn từ 1997- 2002, ông là Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Sau khi thay đổi cơ cấu tổ chức, ông trở thành Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, người dẫn dắt ngành Khoa học và Công nghệ trong giai đoạn bản lề của công cuộc đổi mới và hội nhập.
Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp, có thể thấy GS.TS Chu Tuấn Nhạ là một trong những trí thức có hành trình xuyên suốt từ giảng dạy, nghiên cứu đến quản lý khoa học và để lại dấu ấn đậm nét cả trong học thuật và trong cải cách thể chế khoa học và công nghệ quốc gia.