Những mảng băng lớn tách ra khỏi rìa sông băng và rơi xuống đại dương có thể tạo ra những con sóng ngầm cao bằng những tòa nhà chọc trời liên tục xáo trộn các lớp nước trên bề mặt sông băng, thúc đẩy quá trình tách băng.

Quang cảnh vịnh hẹp và mặt trước của sông băng Eqalorutsit Kangilliit Sermiat ở miền Nam Greenland. Ảnh: Andreas Vieli
Quang cảnh vịnh hẹp và mặt trước của sông băng Eqalorutsit Kangilliit Sermiat ở miền Nam Greenland. Ảnh: Andreas Vieli

Hiện tượng những mảng băng lớn tách ra khỏi rìa sông băng và rơi xuống đại dương là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng mất băng ở Greenland. Một nhóm nhà khoa học từ ĐH Zurich (Thụy Sĩ) và ĐH Washington (Mỹ) đã lần đầu tiên sử dụng công nghệ sợi quang để đo lường cách chuyển động của các khối băng rơi này làm khuấy động nước tan chảy từ sông băng và nước biển ấm hơn bên dưới bề mặt.

Họ đã đặt một cáp quang dài 10 km dọc theo đáy biển của vịnh hẹp tại sông băng Eqalorutsit Kangilliit Sermiat ở miền Nam Greenland. Sử dụng công nghệ Cảm biến Âm thanh Phân tán (DAS) có thể phát hiện chuyển động mặt đất bằng cách theo dõi độ căng của cáp do các vết nứt hình thành trên băng, các khối băng rơi, sóng biển hoặc thay đổi nhiệt độ, nhóm nghiên cứu đã đo lường nhiều loại sóng khác nhau được tạo ra sau khi các tảng băng trôi vỡ ra.

Sau cú va chạm ban đầu, lớp sóng bề mặt tràn qua vịnh hẹp và trộn lẫn các lớp nước phía trên. Nhưng các nhà nghiên cứu cũng quan sát được những đợt sóng khác lan truyền giữa các lớp nước dày đặc rất lâu sau cú va chạm, có thể cao bằng những tòa nhà chọc trời và không thể nhìn thấy từ bề mặt. Chúng kéo dài quá trình hòa trộn nước và liên tục đẩy lớp nước ấm hơn lên bề mặt, làm tăng tốc độ tan chảy và xói mòn ở rìa sông băng và thúc đẩy quá trình tách băng.

Dải băng Greenland bao phủ một diện tích gấp khoảng 40 lần diện tích Thụy Sĩ. Nếu tan chảy, nó sẽ giải phóng một lượng nước đủ khiến mực nước biển toàn cầu dâng cao khoảng 7 m, làm suy yếu các dòng hải lưu và ảnh hưởng đến hệ sinh thái của các vịnh hẹp Greenland.

Nguồn: scitechdaily.com

Tin đăng KH&PT số 1369 (số 45/2025)