Một thí nghiệm cho thấy chim bồ câu có thể phát hiện được từ trường của Trái Đất



Bồ câu tự cảm nhận từ trường Trái Đất theo một cách mới. Ảnh: science.org

Năm 1882, nhà động vật học Camille Viguier đã suy đoán rằng chim và các loài động vật có xương sống khác điều hướng nhờ vào từ trường Trái đất. Theo ông, từ trường sẽ tạo ra các dòng điện rất nhỏ ở dịch tai trong của chúng, từ đó tiết lộ hướng giống như kim la bàn. Công trình của Viguier đã rơi vào quên lãng, nhưng một nghiên cứu mới được công bố đã ủng hộ giả thuyết này.

Các nhà nghiên cứu đã biết rằng cá mập và cá đuối có thể phát hiện các trường điện yếu nhờ các tế bào có kênh ion nhạy điện áp. Nhóm nghiên cứu lý luận rằng, nếu tai trong của bồ câu có các tế bào với những kênh này, thì ống bán khuyên có thể hoạt động như một mạch điện, như Viguier đã đề xuất.

Họ đặt 13 con bồ câu vào một thiết bị có khả năng loại bỏ toàn bộ từ trường nền và sau đó tạo ra các từ trường thay đổi, sau đó bơm một kháng thể vào não chúng- kháng thể này phản ứng với các neuron có hoạt động gen và phản ánh phản ứng trước từ trường. Những quan sát bộ não dưới kính hiển vi đã hé lộ những tế bào thực sự phản ứng.

Tiếp theo, họ nghiên cứu các tế bào lông trong ống bán khuyên. Với kỹ thuật giải trình tự đơn bào, họ xác định rằng một loại tế bào lông có nhiều kênh ion nhạy điện áp hơn loại còn lại. Sự khác biệt này có thể giúp não phân biệt tín hiệu do chuyển động và tín hiệu do dòng điện.

Trong tương lai, nhóm nghiên cứu hy vọng xác định được cách mà não bồ câu chuyển các tín hiệu từ trường thành thông tin định hướng có ý nghĩa.

Nguồn: science.org

Tin đăng KH&PT số 1372 (số 48/2025)