Đón đọc KHPT số 1371 từ ngày 20/11 đến 26/11/2025

🌀 Việt Nam nên tài trợ cho khoa học cơ bản như thế nào? Trong lúc Việt Nam đang gấp rút triển khai những chương trình và những đề án KH&CN lớn để đạt được các mục tiêu đầy tham vọng trong tương lai gần, khoa học cơ bản có nên được tái nhìn nhận và đánh giá?

🌀 Tháo gỡ những nút thắt trong góp vốn tài sản trí tuệ. Việc thiếu quy định rõ ràng về phương pháp định giá tài sản trí tuệ cũng như thiếu cơ chế phòng ngừa rủi ro đang cản đường khai thác loại tài sản đặc biệt này tại Việt Nam.

🌀 PEEI: Thước đo sức khỏe hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương. Phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong cả nước ngày càng sôi nổi nhưng còn rất chênh lệch giữa các địa phương và thiếu công cụ đo lường hiệu quả hoạt động.

🌀 STEM Innovation: Mỗi phòng lab là một trung tâm kết nối tri thức. Thông qua việc tặng cho các trường THCS và THPT trên toàn quốc 100 phòng thực hành STEM Innovation, Petrovietnam đang trao cho hàng vạn học sinh cơ hội được học, được thử nghiệm, được sáng tạo.

🌀 Các vùng ưu tiên cho bảo tồn dơi tại Việt Nam. Một nghiên cứu mới cho thấy mạng lưới khu bảo tồn của Việt Nam chỉ bao phủ phần rất nhỏ vùng sống của dơi - nhóm động vật đóng vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái. Các nhà khoa học đồng thời chỉ ra những vùng ưu tiên cần bảo vệ nếu muốn giữ lại sự hiện diện của dơi trong tự nhiên.

🌀 Doanh nghiệp tạo tác động xã hội: Cần các tổ chức hỗ trợ bài bản. Các doanh nghiệp tạo tác động xã hội đã và đang thể hiện vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường tại Việt Nam. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, từ việc thiếu vốn, cơ hội thị trường đến thông tin quản lý - những vấn đề cần đến sự giúp sức hiệu quả của các tổ chức hỗ trợ trung gian - điều mà Việt Nam vẫn còn thiếu.

🌀 Sự trở lại của bài thi viết tay ở trường đại học. Trí tuệ nhân tạo đang khiến cho ranh giới giữa "hỗ trợ học thuật" và "gian lận học thuật" trở nên mờ nhạt, tạo ra một thách thức chưa từng có cho các trường đại học trong việc đánh giá năng lực thực sự của sinh viên. Trong bối cảnh đó, nhiều trường đại học đã "cầu viện" đến một hình thức xưa cũ, đó là làm bài kiểm tra, bài thi trên giấy.

🌀 Bản đồ tri thức. Trong cuốn sách "Bản đồ tri thức", nhà sử học Violet Moller đã kể lại câu chuyện về cách tri thức cổ đại được bảo tồn và truyền bá suốt một thiên niên kỷ trước thời đại cơ khí, qua đó khắc họa các kinh đô học thuật và mạng lưới phức tạp giữa chúng.

______________________

- Ngân sách dành khoảng 95 nghìn tỷ đồng cho KH&CN trong năm 2026

- Tìm hiểu các mô hình tài trợ cho R&D và đổi mới sáng tạo

- Trao giải thưởng KH&CN toàn cầu VinFuture mùa 5

- Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

- ĐH Phenikaa tham gia nghiên cứu kiểm chứng định luật Hawking về hố đen

- Danh mục toàn diện đầu tiên về các loài chim ở Việt Nam

- ĐHQGHN và ĐH Bắc Kinh tăng cường hợp tác chiến lược về PTN trọng điểm và mô hình đô thị đại học hiện đại

- Rất khó truy xuất nguồn gốc cà phê, cao su và gỗ của nông hộ

- Tối ưu chiết xuất dầu hạt bơ làm kem dưỡng

- EU dự kiến nới lỏng các quy định về AI và quyền riêng tư

- Nói nhiều hơn một ngôn ngữ giúp làm chậm lão hóa não

- Cam kết về khí hậu tại COP30 đang tập trung vào các sáng kiến loại bỏ carbon phi thực tế

- Chậm đạt mục tiêu “net zero” sẽ dẫn tới hàng thế kỷ nắng nóng cực đoan hơn

- Xác ướp voi ma mút có niên đại 50.000 năm tuổi cung cấp RNA lâu đời nhất từng được tìm thấy

- Chương trình Horizon Europe: Giai đoạn cuối với những thay đổi lớn

🎯CHÍNH SÁCH

- Việt Nam nên tài trợ cho khoa học cơ bản như thế nào?

- Tháo gỡ những nút thắt trong góp vốn tài sản trí tuệ

- PEEI: Thước đo sức khỏe hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương

- Doanh nghiệp tạo tác động xã hội: Cần các tổ chức hỗ trợ bài bản

- Các vùng ưu tiên cho bảo tồn dơi tại Việt Nam

- Cuộc đua vì lợi nhuận vào kỹ thuật quản trị bức xạ mặt trời: Gây hại cho khoa học và niềm tin của công chúng?

- Cần Thơ: Sản xuất bánh và bún từ bột sa kê

- Long An: Nâng cao chất lượng lúa bằng công nghệ bảo quản lạnh và thông khí

- James Watson: Người cùng tìm ra cấu trúc của DNA

- Châu Phi có nhiều động vật trên cạn lớn nhất thế giới

- Lịch sử đắng cay của đường

- Bản đồ tri thức

- STEM Innovation: Mỗi phòng lab là một trung tâm kết nối tri thức

- Sự trở lại của bài thi viết tay ở trường đại học

- Phân bón Phú Mỹ

*

Để đặt mua các số báo hoặc chia sẻ với đồng nghiệp, đối tác quan tâm về ấn phẩm, bản điện tử PDF của Khoa học & Phát triển, vui lòng xem tại: https://bit.ly/DatMuaKHPT