Khoa học & Phát triển xin gửi tới độc giả thông tin về những nội dung chính trong số báo tuần này.

KHPT số 1361 (số 37/2025)
KHPT số 1361 (số 37/2025)

Nổi bật

🌀 Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam: Từ lớn lao đến bình dị. Có những chuyến viếng thăm chỉ thỏa mãn trí tò mò. Nhưng, cũng có những chuyến thăm để lại sự bồi hồi, để khi trở về mang theo điều gì đó sâu lắng trong tim; chuyến thăm Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam là một hành trình như thế.

🌀 Trạm sạc xe điện nên theo chuẩn nào? Là trong những thách thức lớn nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ sở hạ tầng cho xe điện tại Việt Nam vẫn nằm ở việc chưa có quy định về chuẩn kết nối.

🌀 Xuất bản SGK phổ thông: Xu hướng nào đang thịnh hành toàn cầu? Những hệ thống trao nhiều quyền tự chủ hơn cho trường học trong việc quyết định chương trình, đánh giá và chọn sách giáo khoa thì thường đạt kết quả tốt hơn - theo các nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, họ cũng khẳng định không có một mô hình chung cho mọi quốc gia.

🌀 Cần tầm nhìn sáng suốt để làm chủ AI. Đó là kết luận của phiên thảo luận "Ai làm chủ AI?" trong hội nghị - Khát vọng toàn cầu - Khai mở vận hội ngàn năm - do câu lạc bộ Doanh nhân 2030 tổ chức đúng ngày 9/9/2025 vừa qua. Theo các diễn giả, dữ liệu chính là linh hồn của AI và ai làm chủ dữ liệu thì người đấy sẽ làm chủ AI.

🌀 Làm chủ công nghệ chiến lược: Những bài học từ Viettel. Từ một doanh nghiệp làm dịch vụ viễn thông, qua hơn 20 năm với chiến lược nuôi dưỡng nhân tài, hỗ trợ đầu ra và văn hóa sáng tạo, Viettel đã trở thành tập đoàn làm chủ nhiều công nghệ chiến lược.

🌀 Khí nhà kính có thể phát thải từ nước thải sinh hoạt hằng ngày. Một nghiên cứu mới cho thấy, khí nhà kính có thể phát thải từ một nguồn ít được quan tâm và chú ý - nước thải sinh hoạt hằng ngày. Không chỉ vậy, lượng phát thải từ nguồn này còn lớn hơn đáng kể so với lượng phát thải CO2 trung bình của Việt Nam, do phần lớn khí thải từ quá trình này là CH4 và N2O, những chất gây hiệu ứng nhà kính gấp nhiều lần CO2.

🌀 Hai nguồn vốn cốt lõi của hợp tác xã nông nghiệp. Trong một báo cáo của Ban Kinh tế Trung ương cách đây 10 năm, cả nước chỉ có 10% hợp tác xã (HTX) hoạt động hiệu quả, theo nghĩa có thể tìm được đầu ra cho người nông dân. 60 - 70% HTX hoạt động cầm chừng, trong khi số còn lại mấp mé ở bờ vực tan vỡ1. Tình hình này hiện có lẽ vẫn chưa thay đổi nhiều do hai điểm yếu là vốn xã hội và vốn tổ chức của hợp tác xã.

______________________

Chi tiết

📌 TIN TRONG NƯỚC
- Tổng Bí thư Tô Lâm: Ngành năng lượng nguyên tử việt nam không đánh đổi sự an toàn lấy tiến độ hay quy mô
- Bộ KH&CN đề xuất triển khai ngay ba sản phẩm công nghệ chiến lược
- Triển khai nhiệm vụ phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực KH&CN: Vướng mắc về hạ tầng và nhân lực
- 1,6 triệu thầy cô và gần 26 triệu học sinh, sinh viên bước vào năm học mới
- Giải thưởng “Sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam” 2025: Hai điểm mới
- Xăng E10 phù hợp với hầu hết ô tô, xe máy tại Việt Nam - theo thử nghiệm 10 năm
- Bộ xương 12.000 năm tuổi cung cấp bằng chứng sớm nhất về xung đột ở Việt Nam

📌 TIN QUỐC TẾ
- Châu Âu đặt cược vào siêu máy tính để bắt kịp trong cuộc đua AI
- Vaccine ung thư của Nga đã sẵn sàng để sử dụng
- Tế bào chỉnh sửa gene cung cấp insulin và né hệ miễn dịch của cơ thể
- Tác động của con người lên đại dương sẽ tăng gấp đôi vào năm 2050
- Bốn nhà khoa học giành giải thưởng Balzan trị giá gần 1 triệu USD

🌏 QUỐC TẾ
- Đức chào đón các nhà nghiên cứu từ Mỹ

🎯 CHÍNH SÁCH
- Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam: Từ lớn lao đến bình dị

♦️ TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG
- Trạm sạc xe điện nên theo chuẩn nào?

❄️CÔNG NGHỆ
- Làm chủ công nghệ chiến lược: Những bài học từ Viettel

🍀 NÔNG NGHIỆP
- Hai nguồn vốn cốt lõi của hợp tác xã nông nghiệp

➰ KHOA HỌC
- Đột phá từ bài toán hiệu suất phản ứng

📲 KHỞI NGHIỆP
- Sự trì hoãn và hiệu ứng Zeigarnik trong khởi nghiệp

👁️⃤ CMCN 4.0
- Cần tầm nhìn sáng suốt để làm chủ AI

🏭 MÔI TRƯỜNG
- Khí nhà kính có thể phát thải từ nước thải sinh hoạt hằng ngày

🌿 KHCN ĐỊA PHƯƠNG
- Lâm Đồng: Phát triển mô hình trồng lan rừng bản địa
- Khánh Hòa: Sản xuất giống nhân tạo cá mú trân châu

🍱 KHÁM PHÁ
- Giải mã “vật chất tối dinh dưỡng” trong thực phẩm
- Từ thời xa xưa tới hiện đại: Điều gì xảy ra với cơ thể khi chúng ta già đi?

🔲 LỊCH SỬ KHOA HỌC
- Rainer Weiss: Người góp phần chứng thực lý thuyết của Einstein và vụ nổ lớn

📖 ĐỌC SÁCH
- Nhập môn triết học chính trị: Cuộc truy vấn và đối thoại về các mô hình nhà nước

🎓 GIÁO DỤC
- Xuất bản SGK phổ thông: Xu hướng nào đang thịnh hành toàn cầu?
- AI nào cho trường đại học (Kỳ 2): Kịch bản đôi bên cùng có lợi

📣 GIỚI THIỆU
- Sở KH&CN Quảng Ngãi: Thông báo tuyển chọn tổ chức chủ trì nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh thuộc chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, năm 2025 (2 nhiệm vụ)

- Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng QUATEST 3

*

Để đặt mua các số báo hoặc chia sẻ với đồng nghiệp, đối tác quan tâm về ấn phẩm, bản điện tử PDF của Khoa học & Phát triển, vui lòng xem tại: https://bit.ly/DatMuaKHPT