Khoa học & Phát triển xin gửi tới độc giả thông tin về những nội dung chính trong số báo tuần này.

KHPT số 1353 (số 29/2025)
KHPT số 1353 (số 29/2025)

Nổi bật

🌀Đưa Việt Nam vào giai đoạn phát triển mới bằng KHCN, ĐMST và CĐS. "Bộ KH&CN mới có sứ mệnh quan trọng là đưa Việt Nam vào giai đoạn phát triển mới, phát triển dựa trên khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS), từ thu nhập trung bình cao trở thành thu nhập cao". Đó là chỉ đạo của Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tại Hội nghị sơ kết sáu tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ sáu tháng cuối năm 2025.

🌀Phát triển công nghệ lõi: Bài toán lớn cho các trường đại học. Trong bối cảnh nhiều công nghệ lõi đang bị siết chặt chuyển giao trên toàn cầu, việc làm chủ công nghệ lõi không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là bước chuyển chiến lược để Việt Nam vươn lên tự chủ công nghệ và thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Và một trong những lực lượng nòng cốt để hiện thực hóa được mục tiêu này chính là các trường đại học.

🌀 Quyền SHTT trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa: Mỏ vàng chờ khai thác (kỳ 2) Sự đa dạng của văn hóa Việt Nam là một lợi thế lớn trong phát triển công nghiệp văn hóa, song cũng đặt ra không ít thách thức trong việc khai thác quyền sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực này.

🌀Phân biệt giới trong ngành STEM: Ảnh hưởng tới sức khỏe tâm thần của phụ nữ. Một nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ làm việc trong lĩnh vực STEM tại Việt Nam vẫn đối mặt với phân biệt giới tính nhưng thường không nhận diện rõ những định kiến này. Dù không gây căng thẳng nghiêm trọng, những trải nghiệm này vẫn là vấn đề tiềm ẩn với sức khỏe tâm thần của phụ nữ.

🌀 Nhựa phân hủy sinh học: Câu trả lời cho bài toán rác thải nhựa. Tại kỳ họp thứ 25 diễn ra vào ngày 10/7, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua nghị quyết về biện pháp giảm phát thải nhựa tại Hà Nội, trong đó có quy định chợ, cửa hàng tiện lợi không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học từ ngày 1/1/2028. Quy định này có thể mở ra thêm nhiều cơ hội cho các sản phẩm nhựa phân hủy sinh học trên thị trường Việt Nam. Tuy đây không còn là khái niệm mới song đến nay người tiêu dùng vẫn thiếu thông tin và có những hiểu lầm về nhựa phân hủy sinh học.

🌀Giao thông công cộng chuyển đổi Xanh. Giao thông là nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể ở các thành phố đông đúc như Hà Nội, TP.HCM. Để giảm hiệu ứng này, hai hướng đi cần thiết là chuyển từ xe xăng sang xe điện và hạn chế xe cá nhân bằng cách phát triển phương tiện công cộng xanh.

🌀Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam. Việc tìm hiểu, phân tích và đánh giá tiến trình lãnh thổ quốc gia-dân tộc cũng như quá trình tích hợp các vùng biên viễn vào sự quản lý chặt chẽ của trung ương luôn là một trong những chủ đề được giới học giả nghiên cứu lịch sử Việt Nam đương đại trong nước và quốc tế quan tâm sâu sắc. Trong số các công trình như vậy, "La Rivière Noire: L'intégration d'une marche frontière au Vietnam" là một nghiên cứu tiêu biểu.

🌀 Thế giới cần bao nhiêu tiến sĩ? Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng các chương trình đào tạo tiến sĩ cần chuẩn bị tốt hơn cho nghiên cứu sinh để trong tương lai, họ có thể làm việc bên ngoài môi trường học thuật.
______________________

Chi tiết

📌TIN TRONG NƯỚC
- Vai trò mới của khối chuyển đổi số thuộc Bộ KH&CN
- Tập huấn về đánh giá tác động của chính sách ĐMST
- Bộ KH&CN: Hội nghị sơ kết đầu tiên kể từ khi hoạt động theo mô hình tổ chức mới
- NAFOSTED: 680 hồ sơ đăng ký chương trình nghiên cứu cơ bản năm 2025
- Chuẩn bị cho tương lai sống chung cùng AI
- AirX Carbon ra mắt tấm pallet NetZero cho hệ thống kho vận
- Khởi động ‘Thách thức Net Zero’ mùa ba
- Lần đầu Việt Nam giành bốn HCV Olympic Hóa học

📌TIN QUỐC TẾ
- Vi khuẩn đường ruột có thể bảo vệ chúng ta khỏi hóa chất vĩnh cửu
- Chất tạo ngọt nhân tạo đang xâm nhập nguồn nước thải
- Năng lượng Mặt trời là nguồn năng lượng chính của châu Âu trong tháng 6
- xAI xin lỗi vì những bài đăng mang tính xúc phạm của Grok
- Đột phá lượng tử có thể giúp thiết bị điện tử nhanh hơn gấp 1.000 lần

🌏QUỐC TẾ
- Chiến lược thúc đẩy nghiên cứu lượng tử của EU

🎯 CHÍNH SÁCH
- Đưa Việt Nam vào giai đoạn phát triển mới bằng KHCN, ĐMST và CĐS
- Phát triển công nghệ lõi: Bài toán lớn cho các trường đại học

💠 SỞ HỮU TRÍ TUỆ
- Quyền SHTT trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa: Mỏ vàng chờ khai thác (kỳ 2)

🍴 LAB ĐẾN BIZ
- Nhựa phân hủy sinh học: Câu trả lời cho bài toán rác thải nhựa

🚌 MÔI TRƯỜNG
- Các hạt trong không khí có thể làm giảm cường độ của xoáy thuận
- Giao thông công cộng chuyển đổi Xanh

🔬 KHOA HỌC XÃ HỘI
- Phân biệt giới trong ngành STEM: Ảnh hưởng tới sức khỏe tâm thần của phụ nữ

💲 KHỞI NGHIỆP
- Vốn khởi nghiệp fintech Đông Nam Á: Dấu hiệu phục hồi

🐔 KHCN ĐỊA PHƯƠNG
- Bến Tre: Bảo quản thủy sản bằng công nghệ đá sệt kết hợp nano UFB
- Trà Vinh: Chọn tạo đàn gà ác cho năng suất trứng cao gấp rưỡi

🥘 KHÁM PHÁ
- Sự thật về “quy tắc năm giây”
- Phát hiện bản đồ sao cổ nhất thế giới

🔲 LỊCH SỬ KHOA HỌC
- Daniel Kleppner: Nhà vật lý mang lại độ chính xác cho GPS

🎓 GIÁO DỤC
- Thế giới cần bao nhiêu tiến sĩ?

📖 ĐỌC SÁCH
- Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam

🍃 GIỚI THIỆU
- Phân bón Phú Mỹ

*

Để đặt mua các số báo hoặc chia sẻ với đồng nghiệp, đối tác quan tâm về ấn phẩm, bản điện tử PDF của Khoa học & Phát triển, vui lòng xem tại: https://bit.ly/DatMuaKHPT

Ngoài ra, độc giả có thể mua lẻ từng số tại địa chỉ: Tòa soạn Báo Khoa học & Phát triển, số 70 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội; điện thoại: 024 39427689.