Nghiên cứu mới của nhóm tác giả ở Trường Đại học Mở và Trường Đại học Nông lâm TPHCM đã xác định được ba loại nấm gây bệnh trên chi lan Hoàng Thảo, một trong hai chủng loại lan được tập trung phát triển tại TPHCM.

Hoa lan khá phong phú về chủng loại. Tại TPHCM, có hai chủng loại hoa lan được tập trung phát triển hàng hóa là Dendrobium và Mokara. Trong đó, lan Dendrobium nổi bật với những bông hoa lớn, màu sắc đa dạng, nở quanh năm và kéo dài thời gian nở hoa từ vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, việc nhiễm bệnh ức chế sự phát triển, sức đề kháng của cây, làm giảm giá trị thẩm mỹ theo định kỳ và gây thiệt hại kinh tế cho nhà vườn.

Nhằm cung cấp thêm thông tin dịch tễ, góp phần xây dựng biện pháp phòng trừ bệnh hại do nấm gây ra trên lan, nhóm nghiên cứu ở Trường Đại học Mở và Trường Đại học Nông lâm TPHCM đã khảo sát một số tác nhân nấm gây bệnh trên chi lan Dendrobium.

Nhóm đã thu thập 120 mẫu lan Dendrobium từ các vườn ở TPHCM, tất cả đều bị bệnh với các triệu chứng khác nhau như đốm lá, cháy đầu lá, và đen thân.

Thu thập các mẫu lan nhiễm bệnh tại nhà vườn. Ảnh: NNC

Theo nhóm nghiên cứu, việc xác định tác nhân gây bệnh qua phương pháp quan sát hình thái của nấm ít tốn kém hơn, nhưng thời gian phân lập và quan sát hình thái kéo dài, thường khó xác định nấm nội sinh ở cấp loài hoặc đôi khi ở cấp chi. Do đó, giải trình tự phân tử các mẫu nấm bệnh dựa trên vùng gen ITS sẽ cho phép xác định chính xác cấp loài của nấm gây bệnh. ITS là liên vùng phiên mã nội bộ nằm giữa các gen mã hóa rRNA trong hệ gen của sinh vật nhân thực.

Nhóm định danh các mẫu nấm bằng phương pháp PCR (kỹ thuật sinh học phân tử để khuếch đại các đoạn DNA) và giải trình tự vùng gen ITS. Đây là một trong những chỉ thị phân tử phổ biến nhất để phân loại và nhận diện nấm.

Kết quả, nghiên cứu xác định có ít nhất ba loài nấm gây bệnh thuộc ba chi khác nhau - lần lượt là Colletotrichum gloeosporioides, Pestalotiopsis vismiae, và Fusarium oxysporum. Tần suất xuất hiện các chi nấm trên mẫu lan bệnh cũng khác nhau. Trong đó, chi Colletotrichum spp. có tần suất xuất hiện nhiều nhất và gây bệnh cháy đầu lá; tiếp theo là chi Pestalotiopsis spp. gây bệnh đốm lá, và chi Fusarium spp. gây bệnh đen thân.

Nghiên cứu của nhóm được công bố trên Tạp chí KH&CN Trường Đại học Cần Thơ, Số 1/2025.

Nguồn: