Bộ sách hai tập này bao gồm những thể nghiệm/trải nghiệm về vấn đề vai trò của văn học trong việc thổ lộ tâm hồn và xác định bản thể dân tộc của các học giả Việt Nam thông qua hoạt động dịch thuật, tổng thuật, cảm nhận, phân tích và nghiên cứu vấn đề này.