Sóc Trăng: Nghiên cứu mỹ phẩm trị mụn từ rau mương

Tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn bội nhiễm trong mụn trứng cá đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, gây nhiều khó khăn cho quá trình điều trị. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các hợp chất kháng khuẩn có nguồn gốc tự nhiên được xem là hướng đi tiềm năng, giúp cải thiện hiệu quả điều trị mụn một cách bền vững. Trong số các dược liệu có hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm, rau mương (chi Ludwigia, họ Onagraceae) thu hút sự quan tâm của giới khoa học bởi đã được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian Việt Nam.

Rau mương, còn gọi là cỏ cuốn chiếu hay cây lức, mọc nhiều ở ven hồ, ruộng, bờ đê. Theo y học cổ truyền, cây có tính mát, được dùng để thanh nhiệt, giải độc, tiêu sưng viêm, trị cảm mạo, tả lỵ và các bệnh ngoài da. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy rau mương chứa nhiều hợp chất có hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa mạnh như flavonoid, saponin, terpenoid, glycoside, phenolic và steroid – là nguồn nguyên liệu quý để phát triển sản phẩm hỗ trợ điều trị mụn.

Từ tiềm năng đó, Sở KH&CN Sóc Trăng (cũ) đã giao Trường Đại học Y Dược Cần Thơ chủ trì thực hiện đề tài “Định danh và đánh giá hoạt tính sinh học của các loài rau mương Ludwigia sp. tại tỉnh Sóc Trăng định hướng bào chế mỹ phẩm hỗ trợ điều trị mụn”.

Kết quả, nghiên cứu đã định danh chính xác 5 loài rau mương mọc tại tỉnh Sóc Trăng gồm L. octovalvis, L. adscendens, L. hysopifolia, L. prostrata và L. perennis, thông qua phân tích hình thái, vi phẫu và giải trình tự gen. Nhóm đã xây dựng được bộ dữ liệu khoa học đầy đủ về đặc điểm thực vật học của các loài, góp phần làm rõ hệ thống phân loại chi Ludwigia tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhóm còn chiết xuất, sàng lọc và tiêu chuẩn hóa cao chiết rau mương có hoạt tính kháng khuẩn và kháng oxy hóa mạnh nhất, đáp ứng tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 13632:2023. Từ nguồn cao chiết này, nhóm đã bào chế thành công sản phẩm kem hỗ trợ điều trị mụn, đạt các tiêu chuẩn về cảm quan, độ ổn định, pH, tính đồng nhất và giới hạn vi sinh vật. Sản phẩm được sản xuất ở quy mô thử nghiệm 2,5 kg (tương đương 50 hũ). Sản phẩm được thử nghiệm tại Phòng khám Y học cổ truyền Hòa Minh, cho thấy sử dụng kem chứa chiết xuất rau mương có hiệu quả trong việc giảm mụn viêm, giảm nhờn và cải thiện tình trạng da mà không gây kích ứng.

Sở KH&CN Sóc Trăng đã nghiệm thu và đánh giá Đề tài không chỉ góp phần nâng cao giá trị sử dụng của cây rau mương mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành công nghiệp mỹ phẩm thiên nhiên trong nước.

Nhóm nghiên cứu đề xuất tiếp tục mở rộng phạm vi khảo sát, nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học, xác định các hợp chất hoạt tính mạnh nhất và phát triển thêm các sản phẩm chăm sóc da từ cao chiết rau mương như serum, sữa rửa mặt, mặt nạ, nhằm khai thác tối đa tiềm năng của dược liệu bản địa.